Nông nghiệp phải trở thành lợi thế toàn cầu mới
Photo: Bà Omi Đặng, Chủ tịch AgriS, đối thoại với lãnh đạo cấp cao tại sự kiện Vanguard 1T Summit trong phiên thảo luận “New Markets, New Opportunities - Vietnam’s Next Decade”.
— Tháng 1, 2026, Thành Phố Hồ Chí Minh
Partner Perspective | Vietnam Vanguard
15 Tháng 1, 2026
Tại phiên thảo luận “New Markets, New Opportunities - Vietnam’s Next Decade” trong khuôn khổ 1T Summit do Vietnam Vanguard tổ chức ngày 7/1/2026, các diễn giả cùng xoay quanh một câu hỏi cốt lõi: trong thập niên tới, Việt Nam có thể nắm bắt lợi thế toàn cầu ở đâu, và đâu là những lĩnh vực có nguy cơ bị bỏ lại phía sau nếu không kịp chuyển mình.
Phiên thảo luận quy tụ đại diện từ nhiều lĩnh vực trọng yếu của nền kinh tế, từ y tế, nông nghiệp, bất động sản công nghiệp, năng lượng đến đầu tư tài chính. Trong bức tranh đa ngành đó, phần phát biểu của Đặng Huỳnh Ức My, Chủ tịch AgriS, Betrimex, mang đến một góc nhìn đáng chú ý: nông nghiệp nếu tiếp tục bị nhìn nhận như một ngành hàng hóa giá rẻ sẽ là lĩnh vực dễ bị tụt lại nhất khi chuỗi cung ứng toàn cầu nâng chuẩn. Tuy nhiên, nếu nông nghiệp được định vị đúng, đây lại có thể trở thành một lợi thế chiến lược của Việt Nam trong giai đoạn tới.
Theo vị nữ doanh chủ nằm trong top 100 phụ nữ ảnh hưởng nhất châu Á của Fortune, Việt Nam đã đi qua giai đoạn chỉ được nhắc đến như một “thị trường tiềm năng”. Những câu chuyện về lợi thế về lực lượng lao động trẻ, vị trí địa lý, hệ thống logistics cải thiện nhanh và một bộ máy điều hành ổn định đã được nói đến suốt nhiều năm và dần mất đi sức hấp dẫn.
Tiềm năng không còn là điều mà thị trường thế giới quan tâm trong bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI và tăng tốc tìm đầu ra mới. Bà Ức My đánh giá khả năng ra quyết định và hành động để thuyết phục những nhà đầu tư và khách hàng trong trạng thái quan sát. Qua đó, doanh nghiệp mới có thể kịp xây dựng chỗ đứng khi chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc với tốc độ rất nhanh.
Đặt trong chủ đề “New Markets, New Opportunities”, bà Ức My chỉ ra một nghịch lý của kinh tế Việt Nam: nông nghiệp là một trong những nền tảng quan trọng nhất, thường xuyên chiếm tới 12-14% GDP, thâm dụng 30% lực lượng lao động. Tuy nhiên nông nghiệp lại thường bị định vị thấp trong chuỗi giá trị. Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới song phần lớn giá trị gia tăng vẫn nằm ở khâu sau, nơi các thương hiệu và hệ thống phân phối toàn cầu kiểm soát thị trường và tiêu chuẩn.
Theo bà Ức My, rủi ro lớn nhất của nông nghiệp Việt Nam trong thập niên tới không nằm ở năng lực sản xuất, mà ở việc ngủ quên trong cuộc cạnh tranh bằng giá và chi phí thấp. Khi thị trường toàn cầu chuyển sang ưu tiên chuẩn hóa ESG, quan tâm đến tính bền vững, khả năng truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm với môi trường xã hội, mô hình “làm nhiều để bán rẻ” của ngành sẽ nhanh chóng bộc lộ giới hạn.
_________________
“ESG trở thành yếu tố bắt buộc, nếu doanh nghiệp không đáp ứng ESG, họ không còn được tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu nữa, dù giá có rẻ đến đâu.”
— Bà Omi Đặng, Chủ tịch AgriS, Betrimex
_________________
Trong phần phát biểu của mình, bà Ức My nhấn mạnh ESG như một “tấm trần kính” của thị trường khi các thị trường xuất khẩu chủ lực ngày càng siết chặt tiêu chuẩn về phát thải, an toàn thực phẩm và minh bạch chuỗi giá trị.
Từ thực tiễn vận hành của AgriS, bà cho rằng doanh nghiệp nông nghiệp buộc phải thay đổi mô hình vận hành và tự nâng cấp giải pháp trong kinh doanh. Cụ thể, thay vì chỉ tập trung vào trồng trọt hay chế biến, doanh nghiệp cần vận hành như một nền tảng của các giải pháp tích hợp. Trong đó, doanh nghiệp tham gia và tìm hướng dẫn đầu toàn bộ chuỗi giá trị, từ giống, canh tác, chế biến sâu đến thương mại quốc tế.
Ngoài ra, cần phải coi việc tích hợp năng lượng sinh khối, bao bì thông minh, truy xuất nguồn gốc và các sáng kiến hướng tới net-zero là cốt lõi của mô hình mới. Doanh chủ không thể chỉ coi ESG như là là phần phụ thêm hay thao tác truyền thông.
Cách tiếp cận của AgriS cũng đặt nông nghiệp vào trong hệ sinh thái doanh nghiệp của cả nước, có liên thông chặt chẽ với các lĩnh vực khác được thảo luận trong phiên, từ năng lượng sạch, bất động sản công nghiệp đến y tế và chăm sóc sức khỏe. Thực phẩm gắn với sức khỏe cộng đồng, nông nghiệp gắn với an ninh môi trường và năng lượng, còn chuỗi giá trị nông nghiệp lại gắn trực tiếp với hạ tầng sản xuất và logistics. Chủ tịch AgriS, Betrimex khẳng định: “Nông nghiệp không thể tăng trưởng được về mặt giá trị nếu chỉ coi mình là một ngành riêng lẻ”.
Ở góc độ đầu tư, bà Ức My đưa ra ý kiến phản biện với xu hướng các nhà đầu tư thường chạy theo các ngành có thể “tăng trưởng nóng” về doanh thu và lợi nhuận. Theo bà, trong khi công nghệ và các lĩnh vực thuộc làn sóng công nghiệp mới là động lực quan trọng, một danh mục đầu tư bền vững tại Việt Nam không thể thiếu các ngành nền tảng của đời sống như thực phẩm, sức khỏe và năng lượng. Đây là những lĩnh vực tạo ra độ bền cho tăng trưởng dài hạn, thay vì chỉ mang lại lợi nhuận ngắn hạn.
Là một lãnh đạo thiên về hành động và được cộng đồng doanh nghiệp nhìn nhận như một gương mặt tiêu biểu của “the new generation” - lớp doanh chủ sẽ giữ vai trò chủ lực trong 15 - 20 năm tới - bà Ức My làm rõ một thông điệp cốt lõi: Lợi thế chi phí từng giúp Việt Nam đi nhanh, nhưng sẽ không giúp đi xa. Trong tham vọng hướng tới nền kinh tế 1000 tỷ USD, chỉ những ngành thoát khỏi mô hình giá trị thấp và bước lên các chuẩn mực mới của chuỗi cung ứng toàn cầu mới tìm thấy chỗ đứng.
— Vanguard 1T Summit 2026 at JW Marriott Saigon
New Markets, New Opportunities - Vietnam’s Next Decade
Speakers including Omi Dang (AgriS), Melvin Heng (Thomson Medical Group), Gene King (BWID), and Hanh Nguyen (REE Corporation)